Mitoz Bölünme Nedir, Evreleri Nelerdir?

Mitoz Bölünme Nedir, Evreleri Nelerdir?

Mitoz Bölünme

Mitoz Bölünme

Mitoz bölünme ; amip gibi tek hücreli olan canlılardan çok hücreli olan canlılara kadar tüm canlılarda görülmüş olan bir bölünme biçimidir.

Mitoz bölünme ile ana hücredeki kalıtım maddesi eşit ölçüde yavru olan hücrelere geçer.

Oluşmuş olan yavru hücreler annesine benzemektedir.

Mitoz bölünme ile yaşlanan ve yaralanan hücrelerin yerine yeni olan hücreler ortaya çıkartılır.

Genellikle büyümeyi sağlamakta olan,canlının hücre sayısının mitoz ile artmasıdır. Mitoz’da, olgun olan bir hücreden iki yavru hücre ortaya çıkarılır. Mitoz tek hücreli olan canlılarda üremeyi sağlamaktadır.
Hücre bölünmeye başlamadan öncesinde hazırlık evresi geçirmektedir.

İki mitoz arasında gerçekleşmiş olan bu evreye interfaz denmektedir.

İnterfaz bölünmenin asıl evresi kesinlikle değildir.

İnterfaz canlıların normal yaşam evresidir.

İnterfazda Beslenme; Biyokimyasal tepkimeler, büyüme gibi olaylar gerçekleştirilir.

Ama hücre bölünmesine kadar verdiği zamandan itibaren bölünmeye ilişkin olaylar başlamaktadır.
Bu evrede görülmüş olan başlıca değişiklikler bunlardır :

  • Kromozomlar kendini eşler.
  • Kalıtsal madde ölçüsü iki misline çıkar.
  • Kromozomun eşleşmesiyle iki iplikli duruma gelen kromozomun her bir ipliğine kromatit denmektedir.
  • Kromatitler bir birlerine sentromerler ile bağlıdır.
  •  Sentroiller kendini eşler.
  • Hücrede ATP sentezi, protein sentezi,RNA, büyüme gibi metabolik faaliyetler çokça hızlıdır.

 

Çekirdeğin Bölünmesi : İnterfaz dışında çekirdek bölünmesi, profaz, anafaz, telofaz, metafaz olmak üzere bir birlerini takip eden dört aşamada tamamlanır.
Profaz : Ağsı bir yapıyı göstermiş olan kromatin ipliği, helezon biçiminde kıvrılarak kısalır ve kalınlaşır ayrıca kromozomları oluşturmaktadır. Kromozomlar profaz aşamasında görülebilir hale gelir.

İnterfazda eşleşen sentroiller (hayvan hücresinde) aynı olan kutuplara doğru giderken aralarında iğ iplikleri oluşmaktadır. Profaz aşamasının sonuna doğru çekirdek zarının ve çekirdekçiğin erimeye geçtiği görülmektedir.

 

Telofaz :  Profaz evresinde gerçekleşmiş olayların tam tersine gerçekleştiği evredir.

Kromozomlar uzayıp, incelenir kromatin ipliğini oluşturmaktadır.

İğ iplikleri kaybolmaktadır.

Çekirdekçik ve çekirdek zarı tekrardan oluşur.

 

Metafaz : İğ ipliklerine tutunmakta olan kromozomlar hücrenin ekvator düzlemine doğru dizilmektedir.

Kromozomların en görünür olduğu aşama metafaz evresidir.

Her bir kromozomun sentromeri belirginliği ile ikiye bölünmektedir. Bunun yanı sıra kromatitler tam olarak bir birinden ayrılmaktadır. Sentromerlerin ayrılma durumu bütün kromatitlerde aynı zaman içerisindedir. Kromatitler sentromerleriyle iğ ipliklerine tutunmaktadırlar. Ayrıca zıt kutuplara doğru gitmek için harekete geçmektedirler.

Anafaz : Kromatitlerin kutuplara doğru hareketi tam olarak bu aşamada görülmektedir.

Kromatitler bir birlerinden ayrıldıktan sonrasında kardeş kromozomlar olarak isimlendirilir.

Kardeş olan kromozomlar kutuplara ulaştığı zaman anafaz evresi bu aşamada tamamlanır.

mitoz-bolunme-evreleriSitoplazma Bölünmesi : Çekirdek bölünmesi tamamlandığında hücre sitoplazma bölünmesi geçirmektedir.

Sitoplazma bölünmesi hayvan ve bitki hücresinde değişiklik göstermektedir.

Hayvan hücresinde sitoplazma bölünmesi boğumlanmayla gerçekleşmektedir.

Mayoz ve Mitoz Bölünmenin Ortak Olan Özellikleri

  •  Kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması
  • DNA eşlenmesi

 

Mayoz ve Mitoz Bölünmenin Farklı Olan Özellikleri

MAYOZ

  • Çok hücreli eşeyli üremekte olan canlıların üreme ana hücresinde görülmektedir.
  • Bir hücreden dört hücre oluşmaktadır.
  • Kromozom sayıları yarıya iner.
  • Homolog kromozomlar ayrıldığından dolayı farklılık görülür.
  • Amaç; farklılık sağlanması ayrıca eşeyli üremekte olan canlılarda kromozom sayısının nesilden nesile sabit kalabilmesidir.
  • Tetrat, krosing-over ve sinapsis görülebilir

MİTOZ

  • Çok hücreli canlıların bölünen vücut hücrelerinde ayrıca tek hücreliler de görülmektedir.
  • Bir hücreden iki hücre oluşmaktadır.
  • Kromozom sayısı değişmemektedir.
  • Farklılık görülmez.
  • Amaç; Gelişme, büyüme, yaralanmış olan yerlerin onarımı ayrıca tek hücreliler ile bazı çok hücreliler de eşeysiz üreme hücreliler de eşeysiz üreme olabilmektedir.
  • Tetrat, krosing-over ve sinapsis görülmez.

3 comments

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.