Edimsel Koşullanma Nedir?

Edimsel Koşullanma Nedir?

Edimsel Koşullanma

Edimsel Koşullanma

Kişinin daha da önce yaşadığı ve ayrıca deneyimlediği bir takım hallerde, ortaya olumlu veyahutta olumsuz etkili neticeler çıkar.

Bu olumlu veyahutta olumsuz öğrenmişlikler, geçmiş zamandaki hatıralarımızdan ayrıca deneyimlemiş olduğumuz olaylardan kaynaklanmaktadır.

Bu iyi yada berbat neticeler ise, kişinin ilerideki davranışlarında büyük ölçüde etkili olmaktadır.

Olumlu veyahutta olumsuz sonuçların, bir kişinin davranışlarında yol açtığı değişikliklere Edimsel Koşullanma denmektedir.

Şayet birey dahada önce bir davranışta bulunmuş ayrıca bu davranışın sonucunda olumlu bir biçimde netice aldıysa, yine benzer davranışta bulunmaya yönelir.

Bunun yanı sıra, şayet birey daha da önce bir davranışta bulunmuş ayrıca bu davranışın sonucunda olumsuz bir reaksiyon aldıysa, bir daha da aynı bir davranışta bulunmaz.

Skinner Edimsel Koşullanmanın babasıdır.

Kendi adını verdiği Skinner Kutusu ile tanınır. Bu kutu kolay bir düzenek ile kurulmuştur.

Manivela şeklinde isimlendirilen kısım, her basışta yiyecek veyahutta su gelmiş olan bir kısımdır.

Yapılmış olan deneyde, bir sıçan, bu kutuya konur. Farenin manivelaya her bastığında, yiyecek veyahutta su verilmektedir.

Bir vakit sonrasında daha da fazla yiyecek ve ayrıca su almak için, içgüdüsel şeklinde, farenin manivelaya bastığında artış gözlemlenir.

Burada oluşmuş olan hal, farenin yaptığı bir davranış sonucunda olumlu ve ayrıca hoş bir karşılık almasıdır.

Farenin manivelaya basma hareketiyle, yiyecek ile pekiştirilmiştir.

Bunun yanı sıra hatta deneyiniz ilerleyen aşamalarda, fareye ayırt etme davranışı öğretilmektedir.

Kutu, içinde bir ışık yanarken sıçan manivelaya basarsa yemek verilmektedir, ama ışık söndüğünde sıçan manivelaya yönelirse yiyecek verilmez.

Gözlemciler, bir vakit sonrasında, farenin bu durumu kavradığını, ışık açık iken sürekli olarak sık sık manivelaya bastığını ama ışık söndüğünde yiyecek verilmeyeceğini deneyimlediği ve ayrıca bildiği için, manivelaya hiç basmadığını gördüler.

Yani, sıçan, ışığı bir uyarıcı şekilde kavramış ve ayrıca ışığın yanmasına veyahutta sönmesine göre davranış şeklini belirlemiştir.
Bu deneyin meydana çıkardığı bir öteki nokta ise, farenin yiyeceğe ulaşabilmesi için, bir davranışta bulunması gerektiğini öğrenmesidir.

Kutu içerisindeki fare yalnızca manivelaya bastığında yiyecek ayrıca su gelmektedir.

İşte bu, Edimsel Koşullanmanın en esas ve ayrıca ayırt edici özelliğidir.

Yani, alınacak olan netice, kesinlikle ve kesinlikle farenin bir davranışta bulunmasına bağlıdır. Faal rol alan faredir. Şayet sıçan manivelaya basmaz ise yiyecek veyahutta su alamaz.

edimsel-kosullanmaKlasik koşullanma ile edimsel koşullanma arasındaki kocaman fark budur.

Klasik koşullanma ‘ da, denek hayvan, herhangi bir davranışta bulunmazsa, manivelaya basmazsa dahi yemeği ayrıca suyu alır.

Yani denek hayvan, gözlemde faal değil. Bilinçli şekilde bir harekette bulunmaz ayrıca sürecin farkında değil.

Edimsel koşullanma da denek hayvan tamamen faal, ama klasik koşullanma da pasiftir.
Edimsel Koşullanma ’ da, “pekiştireç” mühim bir unsurdur.

Farenin manivelaya basması için, onu bu davranışa yöneltecek bir pekiştireç yaratılması gerekir. Bu pekiştireç, denek hayvanın yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilecek, esas gereksinimlerinden biridir.

Bahsini ettiğimiz örnekte, sıçan için, pekiştireç, yiyecek ayrıca sudur. İnsanlarda edimsel davranış, aynı biçimde gelişmektedir.

İnsanlar içgüdüleri ile harekete geçerler.

Bu güdülerin neticesinde, bazı reaksiyon ayrıca davranışlar ortaya çıkmaktadır.

Kişi, hedefine ulaşması için, bu reaksiyon ayrıca davranışlarının neticesi ile ve deneme yanılma yöntemi ile hareket etmektedir.

Kişi, bir ödül elde ederek, bulunduğu davranışın olumlu netice doğurduğunu kavrar vede bu davranışı tekrarlar.

Bu durumda kişi hedefine ulaşmak için, bazı davranışlarda bulunarak olumlu veyahutta olumsuz karşılık alır. Bunun yanı sıra izlemesi gerekli olan tutumu Edimsel koşullanma desteği ile öğrenmiş olmaktadır.

Klasik ayrıca Edimsel koşullanmanın öğretim temeli, öğrenme, insanın bünyesince sunulan bazı uyarıcılara reaksiyon göstermesi sonucunda oluşmaktadır. Ortak görüşü üzerine kurulmuştur.

Ama Skinner’in öğrenme teorisinin en mühim ilkesi, bireyin davranışlarında, aldığı neticelere göre değişikler meydana gelmesidir.

Olumlu olan neticeler o davranışı güçlendirmekte, bunun yanı sıra devamını sağlamakta, karşılaşılan olumsuz neticeler ise o davranışın olma olasılığını azaltmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.