Biyom Nedir? | Çeşitleri | Özellikleri

Biyom Nedir? | Çeşitleri | Özellikleri

Biyom benzer iklim koşullarının hüküm sürdüğü bunun yanı sıra aynı bitki örtüsüne sahip olan geniş coğrafi alanlardır. Bu geniş alana biyom denir. Canlıları ve yaşadıkları ortamı içine alır. Her biyomun kendine has iklim şartlarına hayvan ve bitki türüne sahiptir. Biyomlar iklim şartlarına bağlı şekilde ayrılmıştır. Her biyomun sahip olduğu egemen bitki örtüsü o biyomda yaşamakta olan hayvan türlerini etkilemektedir.
Biyomlar ikiye ayrılır, Sucul ve Karasal Biyomlar.

Karasal Biyomlar

Karasal biyomlar bulundukları ortamın iklim şartları ve ayrıca fiziki niteliklerine bağlı şekilde farklı canlı türlerine sahiptir. Karasal biyomlar kendi içerisinde 3′ e ayrılır.

Biyom

Biyom

Orman Biyomları

Ormanlar yer yüzünde ki karaların bir bölümünü kapsamaktadır. Orman biyomları nitelikleri bölgeden bölgeye değişiklikler gösterir. Orman biyomlarını incelemeye alırsak;

Tropikal Yağmur Ormanları

Bu orman alanları ekvator kuşağının 20 derece kuzey ve güneyinde bulunur. Yer yüzündeki en çok yağmur alan bölgelerindendir. Eski zamanlarda meydana gelen bu ormanlar yer yüzünde yaşamakta olan hayvanların büyük bir kısmına ev sahipliği yapar. Ağaçların boyları 70 metreyi bulur. Yağışlar düzenli ve çoktur. Tropikal yağmur ormanlarında nem ve yüksek sıcaklık yıl süresince devam eder. Tropikal yağmur ormanlarında yaşamakta olan belli başlı hayvanlar kuş, kurbağa, yarasa, yılan ve maymundur. Fakat çağımızda ekolojik sistemlerin bozulması ile tropikal yağmur ormanları da tehlike altına girmiştir. Burada yaşamakta olan bir den fazla canlı türlerinin hayat alanı yok olma tehlikesi altında kalmıştır. Dünyanın en önemli oksijen kaynağı olan tropikal yağmur ormanlarıdır.

Ilıman Bölge Ormanları

biyomun-cesitleriIlıman bölge ormanları orta enlemlerde bulunur. Yağışın bol olduğu yaprak döken ağaçlardan oluşur. Avrupa, Asya, Kuzeydoğu Amerika, ve Avustralya’da bulunur. Tropikal yağmur ormanlarına göre daha da kısa ağaçları bulunur. Ağaçlar açık renklidir. İklimine bağlı olarak kışın yapraklarını döken ağaçlar, ilkbahar geldiği zamanda ise yaprak oluşumları meydana gelir. Ilıman Bölge Yaprak Döken Ormanlarının karakteristik bitkileri kestane, meşe, kayın, ıhlamur, ceviz ve kavaktır. Sıcak bölgelerinde ise palmiye ve keçi boynuzu ağaçlarına rastlanmaktadır.

Ilıman bölge ormanlarında yaşamlarını sürdüren belli başlı hayvanlar ise atmaca, güvercin, ayı, geyik, tilki, kurt ve yaban kedisidir.

İğne Yapraklı Ormanlar

Genellikle Kuzey Yarım kürenin kışları sert geçmişi olan, don ve kar durumları olan yüksek enlemlerinde bulunur. Dünya üstünde yayılmış bir vaziyette bulunmaktadırlar. Genellikle Sibirya cıvarında iğne yapraklı ormanların sayısı çoktur. Bu orman çeşidi kozalaklı ağaç ormanları şekilde de adlandırılır. Ladin, köknar ve çam karakteristik ağaçlarıdır. İğne yapraklı ormanlarda bulunmuş olan ağaçlarının gövdesi genellikle dalsız ve düzdür. Bundan ötürü insanlar vasıtası ile yasal olmayan biçimde kesilebilmektedir. Bu ormanlarda sıçan, çakal, kirpi, ayı, kartal, köstebek gibi hayvan türleri yaşar.

Çöl Biyomları

Bitki örtüsünün hiç olmadığı yada fazla seyrek şekilde bulunduğu bölgelerdir. Düzenli şekilde yağmur yağmamaktadır. Belirgin aralıklarla kısa süreli yağışlar meydana gelebilir. Çöl biyomunda sıcaklık çoktur. Gündüz + 55 dereceye kadar çıkabilen sıcaklık akşamları eksi derecelere doğru iner. Bu sıcaklık farkından ötürü çölde bulunmuş olan taşlarda çözülmeler meydana gelir. Çöl biyomunda su ihtiyacı en az olan bitkiler bulunur. Yağmur yağdığında gerekli suyu vücutlarına depolamakta olan kaktüsler en önemli çöl bitkileri arasında yer alır. Çölde yaşamakta olan hayvan türlerine örnek verecek olursak; böcekleri, kemirgenleri ve bazı sürüngenleri verebiliriz. Belli başlı çöllere örnek olarak Büyük Sahra Çölü, Kalahari Çölü, Gobi Çölü, Arabistan Çölü verilebilir.

Ilıman Bölge Çayır Biyomları

Yağış oranının ne fazla olduğu ne de en az olduğu bölgelerde çayır biyomları oluşur. Yağış ölçüsü orman oluşturacak kadar fazla değil. Bunun yanı sıra oluşmuş olan bitkilerin kurumasına yol açacak kadar en az yağış almamaktadır. Bitkiler hızlı bir biçimde büyümektedir. Hızlı biçimde büyüyen bu bitkiler mevsimden ötürü aynı zamanda hızlı bir biçimde çürümektedir. Bundan ötürü tarım için, elverişli humus ölçüsü fazla olan topraklar meydana gelmektedir. Çayır köpekleri, yabani at, eşek ve zebralar bu biyomda yaşayabilmektedir.

Su Biyomları

Bilindiği üzere Dünyamızın büyük bir kısmı sularla kaplıdır. Bundan ötürü sucul biyomlar fazla geniş bir bölge kaplamaktadır. Sucul biyomlar genel olarak 2 ye ayrılırlar.

Tatlı Su Biyomları

Su içinde tuz oranı Yüzde 1 den az olan bölge tatlı su biyomu şeklinde adlandırlır. Tatlı su biyomları 2′ ye ayrılır.

Göl Biyomları

biyom-nedirGöl biyomlarının büyüklük oranları değişmektedir. Bazen büyük gölcüklerden oluşurken bazen ise küçük göllerde bu biyom canlılarına uygun hayat ortamı meydana gelebilir. Göller kara ayrıca su eko sisteminin iç içe olduğu kısımlardır. Bundan ötürü bir çok niteliği içinde barındırır. Göller, çok fazla canlı çeşidinin olduğu su biyomlarıdır. Göl biyomlarında genellikle turna, levrek, kurbağa ve sazan gibi hayvan çeşitleri yaşamaktadır.

Akarsu Biyomları

Akarsu tek bir yönlü akan sulardan meydana gelir. Akarsu ağızları genellikle canlı hayatı ayrıca tarım için, uygun kısımlardır. Akarsular bir çok bölgeyi dolanıp yapılarına zengin mineral kaynaklarını katar. Akarsu kaynağına yakın kısımlar oksijen ve besin açısından zengindir. Bundan ötürü buralarda yaşamakta olan canlı türleri sayısı fazladır. Fakat akar suyun genişleyerek akım hızının azaldığı kısımlarda çakıl ve kum oranı artmaktadır. Bundan ötürü buralarda yaşamakta olan bir çok bitki çeşidi yoktur. Akarsularda turna, levrek ve sazan, yaşayabilmektedir.
Bunun yanı sıra sazlık, bataklık gibi sulak alanlarda tatlı su biyomları içinde yerini almaktadır. Buralarda oksijen ölçüsü azdır. Hayat için,çok uygun olmayan bu bölgelerde en az miktarda canlı çeşidi yaşamaktadır.

Tuzlu Su Biyomları

Genellikle Yüzde 3’ lük tuz derişimine sahip sular tuzlu su biyomları içerisinde kabul edilmektedir. Büyük tuzlu su biyomları okyanus ve denizlerdir. Canlılar için, büyük bir hayat alanıdır. Denizler bulundukları bölgeye göre içerisinde değişik özellikler barındırmaktadır. Denizlerde yaşamakta olan canlı türleri genellikle derinliğe göre değişir. Denizlerin akarsular ile beslenme noktaları en verimli olan bölgeleridir. Okyanus ve denizlerin canlı çeşitliliğinin bol olduğu noktalar üst kısımlardır. Tuzlu su biyomlarında derine doğru inildikçe yaşamakta olan canlı sayısı azalır. Bunun sebebi buralarda bulunmuş olan oksijenin yetersiz olmasından kaynaklanır. Bunun yanı sıra derinlerde canlı yaşamını olumsuz etkileyecek gazlar bulunur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.